Ölçmeden önce enerjiyi, yorumlamadan önce koşulları kontrol et.
Bu bölüm testin amacını ve sonuç mantığını öğretir. Yetkinlik, işyeri prosedürü, uygun cihaz ve kişisel koruyucu donanımın yerine geçmez.
STOPLOTOKilitle · etiketle sıfır enerjiyi doğrula
⚠ Elektrik çarpması, ark ve depolanmış enerji riski
Bağlantıyı kes, yeniden enerjilenmeyi kilitle/etiketle (lockout/tagout, LOTO), uygun ölçü aletiyle gerilim yokluğunu bilinen canlı kaynak öncesi/sonrası cihaz kontrolüyle doğrula. Kondansatörleri ve indüktif enerjiyi güvenli biçimde boşalt. Enerjili test yalnız yetkili kişilerce kontrollü alanda yapılmalıdır.
01 · Enerjisiz testler
Önce fiziksel durum, sonra elektriksel karşılaştırma.
Bir sonuç tek başına “motor sağlam” veya “motor yanık” hükmü vermez.
01
Görsel kontrol
Gözlem + kayıt
Yapılacak kontrol
Gövde, fan, klemens, kablo, yanık izi, kir/nem, sargı rengi, kama ve mekanik gevşeklik.
Beklenen
Hasar, koku, renk değişimi, yabancı madde veya gevşek bağlantı olmaması.
Fotoğraf ve etiket değerlerini sökmeden önce kaydet.
02
Sargı direnci
Uygun düşük direnç ölçer
Yapılacak kontrol
U-V-W faz yollarını aynı yöntem ve yaklaşık aynı sıcaklıkta ölç; sonuçları birbirleriyle karşılaştır.
Beklenen
Üç değerin motor tasarımı ve cihaz belirsizliği içinde birbirine yakın olması.
Kablo ve temas direnci küçük motorlarda sonucu ciddi etkileyebilir.
03
Süreklilik
Multimetre / ohmmetre
Yapılacak kontrol
Her faz yolunun kopuk olup olmadığını ve uçların beklenen sargıya ait olup olmadığını doğrula.
Beklenen
Tasarlanan faz yolunda süreklilik; faz-gövde arasında iletken bağlantı olmaması.
Süreklilik sesi, izolasyonun yüksek gerilim dayanımını kanıtlamaz.
04
İzolasyon direnci
İzolasyon test cihazı (megger)
Yapılacak kontrol
Sargı-gövde ve prosedür uygunsa fazlar arası izolasyonu, motor gerilimine ve standarda uygun test gerilimiyle ölç.
Beklenen
Üretici/standart, sıcaklık ve nem koşullarına göre kabul edilebilir ve kararlı değer.
Test gerilimini ezbere seçme; elektronik ekipmanı ayır ve test sonrası sargıyı deşarj et.
05
Rulman ve mil
Elle kontrol + uygun ölçüm
Yapılacak kontrol
Milin serbestliği, boşluk, takılma, sürtme izi ve yağlama durumunu kontrol et.
Beklenen
Düzgün hareket; anormal boşluk, ses veya stator-rotor sürtmesi olmaması.
Kapalı rulmanı rastgele yağlamak da arıza oluşturabilir.
02 · Kontrollü çalışma testleri
Akım, sıcaklık, ses ve titreşimi aynı çalışma noktasında oku.
Enerjili testlerin tehlike değerlendirmesi ve koruyucu düzenekleri önceden hazırlanır.
TestKontrolBeklenen sonuç
Boşta çalışmaUygun koruma ve mekanik güvenlik altında gerilim, üç faz akımı, yön, ses ve hız gözlenir.Kararlı hız, dengeli akım, olağandışı ses/koku/titreşim olmaması.
Akım dengesiÜç hat akımı aynı anda veya aynı çalışma noktasında doğru RMS cihazla karşılaştırılır.Besleme gerilimi ve yük dengesiyle uyumlu, birbirine yakın faz akımları.
TitreşimMotor ve yatak noktalarında uygun sensör, sabit çalışma koşulu ve karşılaştırılabilir ölçüm yeri kullanılır.Üretici/standart sınırları ve geçmiş trendle uyumlu seviye; ani artış olmaması.
SıcaklıkGövde ve yatak sıcaklığı yük, ortam ve çalışma süresi kaydedilerek izlenir.Kararlı termal davranış; etiket izolasyon sınıfı ve üretici sınırları içinde değer.
Yatak/rulmanSes, sıcaklık ve titreşim birlikte değerlendirilir; hizalama ve mekanik yük kontrol edilir.Düzgün ses, kararlı sıcaklık ve düşük titreşim; kaçak yağ veya gevşeklik olmaması.
03 · Ölçümü doğru yorumla
Karşılaştırma için koşulları sabitle.
Aynı sayı, farklı sıcaklık veya cihazla farklı anlam taşıyabilir.
01
Sıcaklığı kaydet
Bakır direnci sıcaklıkla artar. Fazları aynı anda ve benzer sıcaklıkta karşılaştır.
02
Cihazı doğrula
Ölçüm aralığı, çözünürlük, kalibrasyon ve prob temasını sonuca ekle.
03
Beslemeyi ölç
Akım dengesizliğini yorumlamadan önce hat gerilimlerini ve faz sırasını kontrol et.
04
Trend tut
Tek ölçümden çok aynı motordaki zaman içindeki değişim erken uyarı sağlar.
Fazlar arası yüzde sapmaen büyük |ölçüm − ortalama| / ortalama × 100
Direnç veya akım kıyaslanabilir; kabul sınırı için motor üreticisi, ilgili standart ve ölçüm yöntemi esas alınır.
04 · Megger ne ölçer?
Yüksek direnç ölçer; tek başına tüm izolasyon sağlığını anlatmaz.
“Megger” yaygın kullanılan addır; doğru terim izolasyon direnci test cihazıdır.
Uygun test gerilimimotor ve standarda göre
→
Sargı izolasyonunem · kir · yaşlanma etkisi
→
Direnç ve zaman davranışıMΩ/GΩ · kayıt
→
Güvenli deşarjtest sonunda zorunlu
Belirtiden kontrole
Ölçüm sırasını arıza rehberinde kur.
Motor çalışmıyor, ısınıyor veya akımları dengesizse olası nedenleri güvenli kontrol adımlarına dönüştür.